Anomali tespiti, veride normal davranış örüntüsünden sapan işlem, olay veya kayıtların otomatik olarak yakalanmasıdır. Finansal dolandırıcılık, sigorta suistimali, üretim hattı arızası, sistem güvenliği ve operasyon hatalarında kullanılır.

Neden kural tabanlı sistem yetmez?

Kurallar bilinen desenleri yakalar; yeni dolandırıcılık deseni her zaman kuraldan bir adım öndedir. Makine öğrenmesi tabanlı anomali tespiti “normal”i öğrenir ve ondan sapan her şeyi işaretler; böylece daha önce görülmemiş desenler de yakalanır. Pratikte ikisi birlikte kullanılır: kurallar kesin vakaları, model gri alanı.

Tasarım konuları

Yanlış alarm oranı ile kaçırma oranı arasındaki denge, gerçek zamanlı mı toplu mu çalışacağı, işaretlenen vakanın insana nasıl sunulacağı (açıklama, kanıt), geri bildirimle modelin güncellenmesi. Kritik kararlarda sistem bloke etmez, işaretler; son karar insanda kalır.

İlgili terimler

Makine öğrenmesi, model drift, explainable AI. Uygulama: Finansal Zeka.