Kamuda yapay zeka, vatandaşın beklediği cevabı hızlandırmak, memurun gününü dolduran evrak yükünü azaltmak ve denetimin gözden kaçırdığı sapmayı yakalamak için kullanılır. Ancak kamu kurumunun kısıtları özel sektörden farklıdır: veri kurumun dışına çıkamaz, her karar gerekçelendirilebilir olmalıdır, sistem yıllarca ayakta kalmalıdır. Intelligence AI, bakanlık ve bağlı kuruluşlar, belediyeler, üniversiteler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri için tamamen kurum içi çalışabilen, KVKK uyumlu ve açıklanabilir yapay zeka sistemleri geliştiriyor.

 

Kamuda yapay zeka kullanım alanları

Vatandaş hizmetleri ajanları

Çağrı merkezi, CİMER benzeri başvuru kanalları ve kurum web sitesinden gelen soruların büyük kısmı tekrar eder: başvuru durumu, gerekli belgeler, randevu, ödeme, mevzuat. Kurumun kendi dokümanlarına ve sistemlerine bakarak cevap veren, başvuruyu başlatan ve çözemediği vakayı özetle ilgili birime yönlendiren yapay zeka ajanları kuruyoruz. Her cevap kaynak gösterir ve kayıt altındadır; ajan hukuki sonuç doğuran karar vermez, hazırlık ve yönlendirme yükünü alır.

Evrak ve dilekçe sınıflandırma

Gelen evrak, dilekçe, itiraz ve başvurular her gün elle okunup konusuna göre birime dağıtılır. Belgeyi okuyan, konu ve aciliyetine göre sınıflandıran, ilgili birime ve mevzuat maddesine eşleştiren, eksik belge ve bilgiyi başvuru anında işaretleyen sistemler kuruyoruz. EBYS ile entegre çalışır; dağıtım kararı insan onayında kalabilir veya düşük riskli kategorilerde otomatik yapılabilir.

Belge otomasyonu

Ruhsat, izin, teşvik ve ihale dosyalarındaki form, fatura, sözleşme ve raporlardan OCR ve büyük dil modeliyle veri çıkarma, kontrol listesine göre doğrulama ve sisteme kayıt. Haftalarca süren dosya inceleme işi günlere iner; inceleyen memur boş form yerine işaretlenmiş eksikler ve tutarsızlıklarla başlar. Ayrıntı: Döküman Zekası.

Mevzuat ve kurumsal bilgi asistanı (RAG)

Kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge, iç yönerge ve geçmiş kararlar binlerce sayfa içinde dağınıktır; aynı soruya iki birim farklı cevap verebilir. Bu dokümanları kurum içi sunucuda indeksleyen ve “bu durumda hangi madde uygulanır”, “bu işlem için hangi belgeler gerekir” sorularına ilgili maddeyi göstererek cevap veren asistanlar kuruyoruz. Mevzuat değiştiğinde etkilenen iç prosedürler raporlanır. Yeni personelin öğrenme süresi kısalır, kurumsal hafıza personelle birlikte gitmez.

Denetim ve anomali tespiti

Harcama, ödeme, teşvik ve sosyal yardım verisinde normalden sapan kayıtları, mükerrer ödemeleri ve şüpheli örüntüleri işaretleyen modeller; denetçiye örneklem yerine risk sıralaması sunar. Sistem işaretler ve gerekçelendirir, denetim kararı denetçide kalır. Ayrıntı: Finansal Zeka. Saha denetimi, afet ve altyapı yönetiminde konum verisinin analizi için Lokasyon Zekası.

Medya ve itibar izleme

Kurum, hizmet alanı ve yöneticiler hakkında çıkan haberleri ve sosyal medya paylaşımlarını tarayan, konu ve etkisine göre sınıflandırıp basın ve kriz ekibine ileten sistemler. Yanlış bilginin yayılmasını erken fark etmek, kamu kurumu için düzeltme açıklamasının zamanlamasını belirler. Ayrıntı: NewsTracker ve Sosyal İtibar Yönetimi.

Yönetim raporlaması

Dağınık sistemlerden toplanan veriyi tek ekranda, karar vericinin sorduğu dille sunan raporlama ve analiz katmanı. Ayrıntı: İş Zekası.

 

Kamu kurumlarının gereklilikleri

Veri egemenliği: sistem kurumun içinde çalışır

Kamu verisinin yurt dışı bulut servislerine gönderilmesi çoğu kurumda mümkün değildir ve çoğu senaryoda gerekli de değildir. Açık kaynak büyük dil modelleri ve klasik makine öğrenmesi modelleriyle tamamen kurum içi (on-premise) sunucularda, kurumun kendi veri merkezinde veya Türkiye’de barındırılan altyapıda çalışan sistemler kuruyoruz. Model ağırlıkları, indeks ve loglar kurumun kontrolündedir; sözleşme bittiğinde sistem kurumda kalır ve çalışmaya devam eder. Ayrıntı: özel yapay zeka çözümleri.

  • KVKK ve kişisel veri: veri minimizasyonu, maskeleme ve yetki katmanı tasarımın parçasıdır; vatandaş verisi yalnızca işlem için gereken kapsamda ve yetkili personele görünür.
  • Açıklanabilirlik: sınıflandırma, risk puanı veya asistan cevabı dayandığı belgeyi ve gerekçeyi gösterir; idari işlem ve itiraz süreçlerinde sunulabilir.
  • İnsan onayı: başvuru reddi, ödeme durdurma, yaptırım gibi sonuç doğuran kararlar insanda kalır; sistem hazırlar, işaretler ve önceliklendirir.
  • Sürdürülebilirlik: sistemin kurum bilgi işlem ekibine devri, dokümantasyon, performans izleme ve yeniden eğitim prosedürü teslimatın parçasıdır.
  • Entegrasyon: EBYS, e-Devlet servisleri, kurumsal veritabanları ve mevcut uygulamalara API veya veritabanı seviyesinde bağlanır. Ayrıntı: yapay zeka entegrasyonu.

 

Kamu ihale ve tedarik süreci

Intelligence AI, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilen Teknogirişim Rozeti’ne sahip, İstanbul merkezli bir teknoloji şirketidir. Geliştirdiğimiz sistemler Türkiye’de, kendi ekibimizce ve açık kaynak bileşenlerle kurulur; yabancı bulut servisine veya lisans sahibine bağımlılık oluşturmaz. Kamu kurumlarıyla doğrudan alım, ihale ve ana yüklenici altında alt yüklenici olarak çalışıyoruz. Teknik şartname hazırlığında, çalışan sistemi görmeden taahhüt istemenizi önermiyoruz: keşif ve prototip aşaması, şartnamede neyin gerçekçi olduğunu göstermenin en kısa yoludur. Süreç ayrıntısı için kurumsal yapay zeka danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

 

Nasıl başlıyoruz?

Keşif aşamasında problemi, hangi verinin hangi sistemde olduğunu, erişim ve güvenlik kısıtlarını netleştiriyoruz. Ardından 2-4 haftada gerçek (gerekirse maskelenmiş) verinizle kurum içi ortamda çalışan prototip, tek birim veya tek hizmet alanında pilot ve toplam 2-3 ayda üretim. Prototip, sunum değil çalışan sistemdir; şartname ve bütçe kararını bunu gördükten sonra verirsiniz. Adımlar için yapay zeka projesi nasıl başlatılır rehberine ve yapay zeka çözümleri sayfasına bakabilirsiniz.

 

Sık sorulan sorular

Kamuda yapay zeka en çok nerede kullanılıyor?

Vatandaş hizmetleri ajanları, evrak ve dilekçe sınıflandırma, belge otomasyonu, mevzuat ve bilgi asistanları, denetim ve anomali tespiti, medya izleme. En hızlı geri dönüş genellikle evrak sınıflandırma ve bilgi asistanında görülür; çünkü personel zamanı doğrudan ölçülebilir ve veri kurumda zaten vardır.

Kurum verisi dışarı çıkmadan yapay zeka kullanılabilir mi?

Evet. Açık kaynak modellerle tamamen kurum içi sunucularda veya kurumun kendi veri merkezinde çalışan sistemler kuruyoruz; internet bağlantısı olmayan kapalı ağda da çalışabilir. Model, indeks ve loglar kurumun kontrolünde kalır.

Yapay zeka vatandaş başvurusu hakkında karar verir mi?

Hayır. Sistem başvuruyu sınıflandırır, eksikleri işaretler, ilgili mevzuatı ve benzer kararları hazırlar; idari karar yetkili personelde kalır. Hangi düşük riskli adımların (bilgi verme, yönlendirme, eksik belge bildirimi) otomatik yapılacağı kurumla birlikte belirlenir.

Sistem kararları idari itiraz ve denetimde nasıl açıklanır?

Her sınıflandırma, risk puanı ve asistan cevabı dayandığı belge, mevzuat maddesi ve gerekçeyle kayıt altındadır. Büyük dil modeli kullanılan süreçlerde cevaplar kurum dokümanlarına kaynak göstererek üretilir, serbest bilgi üretmez. Bu kayıtlar iç denetim, Sayıştay ve itiraz süreçlerinde sunulabilir.

Sözleşme bittikten sonra sistem çalışmaya devam eder mi?

Evet. Sistem kurumun altyapısında kurulur, kaynak kod ve dokümantasyonla birlikte bilgi işlem ekibine devredilir. Lisans bağımlılığı olmadığından çalışmaya devam eder; isteğe bağlı bakım ve geliştirme sözleşmesiyle model güncellemeleri sürdürülebilir.

Kamu alımı için hangi belgelere sahipsiniz?

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teknogirişim Rozeti’ne sahibiz; geliştirme Türkiye’de kendi ekibimizce yapılır. İhale şartnamesinin gerektirdiği diğer belge ve yeterlilikler proje bazında değerlendirilir; sahip olmadığımız bir belgeyi şartnameye uydurmak yerine durumu keşif görüşmesinde açıkça söyleriz.

 

Kurumunuzu konuşalım

Problemi, veri ve erişim kısıtlarınızı ve tedarik sürecinizi anlatın; yapay zekanın nerede gerçek fayda sağlayacağını ve şartnameye neyin yazılabileceğini açıkça söyleyelim. Görüşme taahhüt gerektirmez.

Ücretsiz keşif görüşmesi planlayın → Belge süreçleriniz için Döküman Zekası, medya izleme için NewsTracker sayfalarına bakabilirsiniz.