Yapay zeka ajanı geliştiren şirket sayısı son iki yılda hızla arttı; genel yazılım ajansları, danışmanlık firmaları ve yeni kurulan girişimler aynı pazarda. Dışarıdan bakınca web siteleri birbirine benzer, hepsi “uçtan uca”, “kurumsal”, “güvenli” der. Oysa ajan projeleri, bir web sitesi ya da mobil uygulama projesinden farklı yetkinlikler gerektirir: üretimde çalışan LLM sistemleri, entegrasyon derinliği, yetki ve onay tasarımı, KVKK. Bu yazıda bir AI agent geliştirme şirketini değerlendirirken bakılacak kriterleri, ilk görüşmede sorulacak soruları ve kırmızı bayrakları sıralıyoruz. Sonda kendi konumumuzu da kısaca ve dürüstçe yazıyoruz.
Şirket seçmeden önce ihtiyacın türünü netleştirmek gerekir, çünkü her tür farklı bir tedarikçi profili ister:
Üç seçeneğin karşılaştırması işletmeler için yapay zeka çözümleri sayfasında yer alıyor. İhtiyaç türü netleşmeden alınan teklifler karşılaştırılamaz.
Demo ile üretim arasındaki fark, ajan projelerinde her yerden büyüktür. Demo ortamında etkileyici görünen bir ajan, gerçek veri, gerçek entegrasyon ve gerçek istisnalarla karşılaştığında çökebilir. Şirketin, gün boyu gerçek müşterilerde çalışan ajan tabanlı sistemi olup olmadığını sorun. Kendi ürünü varsa, önerdiği mimariyi kendisi işletiyor demektir.
Ajan projesinin büyük kısmı entegrasyondur. Şirketin sizin sistemlerinizle (Logo, Netsis, SAP, Salesforce, Trendyol, Hepsiburada gibi) deneyimi var mı? API’si olmayan eski sistemlere nasıl bağlanıyor? Entegrasyonları MCP gibi bir standartla mı kuruyor, yoksa her ajan için özel mi yazıyor? İkincisi, sonraki her projeyi pahalılaştırır.
En az yetki, insan onayı kapıları, prompt injection önlemleri, denetim izi ve yurt dışı veri aktarımı konularında somut bir yöntemi var mı? “Güvenli” demek yetmez; ilk haftada bir yetki haritası çıkarıp çıkarmadığını, on-premise seçeneği sunup sunmadığını sorun.
Tek bir model sağlayıcısına kilitlenen mimari, fiyat değişikliklerine, model emekliliklerine ve KVKK gereksinimlerine karşı kırılgandır. Model katmanının değiştirilebilir olup olmadığı, teknik bir ayrıntı değil, stratejik bir kriterdir.
Ciddi bir şirket, büyük bir taahhüt istemeden önce sabit kapsamlı ve kısa bir prototip aşaması önerir. Prototip sonunda devam etmeme hakkınız açıkça tanımlanmalıdır. Aynı şekilde proje sonunda kodun, entegrasyonların ve dokümantasyonun size devredilmesi, ekibinizin sistemi işletebilecek eğitimi alması sözleşmede yazmalıdır.
Şirket, başarıyı nasıl ölçeceğini proje başında tanımlıyor mu? Doğruluk, insan müdahale oranı, süre kazancı, işlem başına maliyet gibi metrikler pilot aşamasında ölçülmeli ve size raporlanmalıdır. Ölçüm önerisi olmayan bir teklif, sonucun nasıl değerlendirileceğini açık bırakıyor demektir.
Genel yazılım ajanslarının bir “yapay zeka hizmeti” de olabilir; ancak LLM sistemlerinin üretim davranışı, prompt ve araç tasarımı ayrı bir uzmanlıktır. Türkçe dil kalitesi, yerel ERP ve pazaryeri entegrasyonları ve KVKK pratiği de Türkiye’de iş yapan bir kurum için somut farklardır.
| Soru | İyi cevabın işareti |
|---|---|
| Üretimde çalışan bir ajanınızı anlatır mısınız: ne yapıyor, nerede duruyor, ne zaman insana soruyor? | Somut süreç, somut sınırlar; “her şeyi yapıyor” değil |
| Bizim ERP/CRM’imize daha önce bağlandınız mı? Nasıl? | API, veritabanı ya da dosya düzeyinde deneyim; MCP ya da benzeri standart |
| Ajan yanlış işlem yaparsa ne olur? | Onay kapıları, geri alma prosedürü, denetim izi; “yapmaz” değil |
| Verimiz yurt dışına çıkar mı? | Maskeleme, Türkiye’de barındırma ve on-premise seçeneklerinin açıklanması |
| Model sağlayıcısını değiştirmek istersek ne olur? | Model katmanının soyutlandığı, geçişin entegrasyonları etkilemediği |
| İlk aşama ne kadar sürer, ne üretir, sonunda ne karar veririz? | 2-4 haftalık sabit kapsamlı prototip; devam etmeme hakkı |
| Proje bitince sistem kime ait, biz işletebilir miyiz? | Kod, dokümantasyon ve eğitim devri; tedarikçi bağımlılığı yok |
| Başarıyı hangi metriklerle ölçeceğiz? | Pilot öncesi başlangıç ölçümü ve pilot sonrası karşılaştırma |
| Sürekli maliyetler ne olacak? | Token, altyapı ve bakım kalemlerinin ayrı ve açık gösterilmesi |
“Her şeyi yapan ajan” vaadi. Kapsamı sınırsız bir ajan hiçbir işi güvenilir yapamaz. Kapsamı daraltmayı öneren değil, genişletmeyi öneren tedarikçiye dikkat edin.
Baştan büyük taahhüt. Prototip aşaması olmadan tüm projeyi tek sözleşmeyle satmak, riski size yükler. Yaklaşımın işe yarayıp yaramadığı görülmeden büyük bütçe istenmemelidir.
Güvenlik ve KVKK’nın “sonra bakarız” olması. Yetki, onay ve veri aktarımı tasarımı ilk haftanın işidir. Sona bırakılırsa ya proje gecikir ya da güvensiz canlıya alınır.
Tek model, tek bulut. “Yalnızca X modeliyle çalışırız” diyen tedarikçi, sizi kendi tercihine kilitler. On-premise sorusuna net cevap verememek aynı işarettir.
Ölçülmemiş başarı hikâyeleri. “Verimliliği yüzde şu kadar artırdık” iddiasının nasıl ölçüldüğünü sorun. Başlangıç değeri olmayan bir yüzde, bir ölçüm değil bir slogandır.
Demo ile yetinmek. Hazır demo etkileyici olabilir; sizin verinizle, sizin test ortamınızda çalışan prototip ise kanıttır. İkincisini önermeyen tedarikçi, ilkine güveniyor demektir.
Çıkış maliyeti belirsizliği. Kodun size ait olup olmadığı, dokümantasyonun teslim edilip edilmeyeceği ve ayrılmak isterseniz ne olacağı sözleşmede yoksa, bağımlılık satın alıyorsunuz demektir.
Birden fazla tedarikçiyle görüşüyorsanız, hepsine aynı süreci ve aynı soruları verin; cevapları yukarıdaki tabloya göre karşılaştırın. Ardından en uygun bir ya da iki tedarikçiyle sabit kapsamlı prototip aşamasına geçin; prototip, teklif dosyasından daha fazla bilgi verir. Adım adım yol haritası için yapay zeka projesi nasıl başlatılır rehberimize bakabilirsiniz. Mimari ve tedarikçi değerlendirmesinde tarafsız destek istiyorsanız bu, geliştirmeden bağımsız olarak kurumsal yapay zeka danışmanlığı kapsamında da alınabilir.
Dürüst olmak gerekirse bu yazıdaki kriterler, kendi çalışma biçimimizi de tarif ediyor; çünkü yıllar içinde işe yaradığını gördüğümüz yaklaşım bu. İstanbul merkezli, yalnızca yapay zeka işi yapan bir şirketiz; genel yazılım ajansı değiliz. SellBox, Teklif Robotu ve NewsTracker gerçek müşterilerde gün boyu çalışan ajan tabanlı ürünlerimiz; önerdiğimiz mimariyi kendimiz işletiyoruz. Logo, Netsis, SAP, Salesforce, Trendyol ve Hepsiburada ile entegrasyon deneyimimiz var; entegrasyonları MCP standardıyla, model bağımsız kuruyoruz; on-premise seçeneği sunuyoruz. 2-4 haftada sabit kapsamlı prototip, 2-3 ayda üretim ve ekibinize devir ilkesiyle çalışıyoruz. Her kurum için doğru tedarikçi olmayabiliriz: süreciniz henüz netleşmemişse ya da ihtiyacınız genel bir yazılım projesiyse bunu ilk görüşmede açıkça söyleriz. Ayrıntılar yapay zeka ajanları sayfamızda.
Seçim yapıldıktan sonra sözleşme, değerlendirme kriterlerini bağlayıcı hâle getirmelidir. En azından şu maddelerin açıkça yazılmasını isteyin: prototip aşamasının kapsamı, süresi, bedeli ve sonunda devam etmeme hakkı; pilot aşamasında ölçülecek metrikler ve başlangıç değerlerinin nasıl alınacağı; kodun, entegrasyonların ve dokümantasyonun mülkiyeti ve devir biçimi; kişisel verinin nerede işleneceği, hangi model sağlayıcılarının kullanılacağı ve yurt dışı aktarım varsa hukuki dayanağı; sürekli maliyet kalemlerinin (token, altyapı, bakım) ayrı ayrı gösterimi; ayrılma durumunda geçiş desteği. Bu maddeleri yazmaktan kaçınan bir tedarikçi, yukarıdaki kırmızı bayraklardan en az birini taşıyor demektir.
İkisinin de yeri var. Büyük firmalar geniş kapsamlı dönüşüm programlarında, uzman girişimler ise belirli bir süreci üretime alma hızında avantajlıdır. Kriter, kurumun büyüklüğü değil, üretimde çalışan ajan kanıtı ve entegrasyon derinliğidir.
Ekibinizin LLM sistemleri, araç tasarımı ve ajan güvenliği deneyimi varsa kendiniz geliştirebilirsiniz. Yoksa ilk projeyi deneyimli bir tedarikçiyle yapıp sistemin devrini ve ekip eğitimini şart koşmak, sonraki projeleri kendi ekibinizle yapmanızı mümkün kılar.
Aynı kapsam tanımı üzerinden, geliştirme ve sürekli maliyetleri ayrı göstererek, prototip aşamasının kapsamını ve çıkış koşullarını yan yana koyarak. Yalnızca toplam fiyatı karşılaştırmak, en ucuz görünen ama en bağımlı kılan teklifi seçmenize yol açabilir.
Referans faydalıdır ama yeterli değildir; her tedarikçi en iyi vakasını gösterir. Sizin verinizle, sizin test ortamınızda çalışan kısa bir prototip, referanstan daha güvenilir bir kanıttır.
Otuz dakikalık bir görüşmede yukarıdaki soruların tamamını bize yöneltin; süreciniz için uygun olup olmadığımızı birlikte değerlendirelim. Taahhüt gerektirmez.
Ücretsiz keşif görüşmesi planlayın → Kuruma özel geliştirme seçenekleri için özel yapay zeka çözümleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
